درستكيشي مسيحي شد. اولفيلاس، رسول گوتها، در 341 تقديس شد، و در اثناي همان ايام بود كه قبايل توتُني [از اقوام ژرمني] به شيوهٴ مسيحيت آرياني گرويدند، در حالي كه مسيحيت لاتيني كاتوليك باقي ماند. بدبختانه ميان اروپاي جوان و رشدناكرده يك ديوار مذهبي كشيده شد.
ترجمهٴ تازهاي از كتاب مقدس از عبري به لاتيني پيش از 312 به وسيلهٴ لوكيان صورت گرفت. از سوي ديگر، اوزبيوس مورخ تحرير تجديدنظر اوريگن را از ترجمهٴ
هفتادنفري تكميل كرد. اولفيلاس كتاب مقدس را از يوناني به گوتي ترجمه كرد، از اين رو گوتي نخستين زبان بربري بود كه از مقام يك زبان ادبي برخوردار ميشد.
تكامل فلسفهٴ بودايي به وسيلهٴ آسانگا و برادر كهترش واسوباندو دنبال ميشد.
3. فلسفهٴ هندي، لاتيني، و چيني. قديمترين رسالهٴ موجود دربارهٴ فلسفهٴ سانكيا احتمالاً توسط ايشواراريشنا مقارن اوايل اين قرن تأليف شد.
يامبليخوس شاگرد فلوطين، آيين نوافلاطوني را گامي ديگر از منشأ افلاطونياش جلوتر برد و در عوض، در تمايلات عارفمآبانهاي، كه ميراث مذهب فيثاغوري و عرفاي متعدد يونان و مشرق زمين بود، بيشتر مبالغه كرد. بدين ترتيب زوال فكر يوناني بهطور چشمگيري تسريع شد.
خالكيديوس، نويسندهٴ لاتيني، كه احتمالاً در همان ايام ميزيست، تيمايوس را به لاتيني ترجمه كرد و در آن به بحث پرداخت. ارزش تاريخي اين اثر چشمگير است، چون تا سدهٴ دوازدهم تنها معبري بود كه معارف افلاطوني از طريق آن به غرب لاتيني ميرسيد. بايد توجه داشت كه مآخذ خالكيديوس مقدم بر فلوطين بود.
گويند كوپئو فيلسوف تائويي، به منظور تعيين بهترين محل براي قبور، كاربرد فنگ شوئي را به وجود آورد. فنگ شويي يك شبه علم است كه مانند تنجيم در مغرب زمين، رواج عام داشت (و هنوز دارد). كوهونگ فيلسوف تائويي ديگر در پايين ذكر شده است.
4. رياضيات و نجوم هلنيستي و چيني. يامبليخوس آثار رياضي متعددي نوشت. علاقهٴ او به اسرار اعداد او را به مطالعهٴ نظريهٴ اعداد رهنمون شد. او به نخستين جفت از اعداد متحاب اشاره كرده، يعني 220 و 284. سرنوس رسالههايي در باب مقاطع مخروطي و استوانهاي نوشت و نشان داد كه آنها در اصل تفاوتي ندارند، و خاصيت اصلي دسته خط توافقي را بهطور ضمني خاطرنشان كرد.
مهمترين اثري كه داراي فوايد نجومي باشد شرح خالكيديوس بر تيمايوس و رسالهٴ بزرگ تنجيمي فيرميكوس ماترنوس است (حدود 325).
5. فيزيك و شيمي هلنيستي و چيني. رسالهٴ شيميايي منسوب به يامبليخوس احتمالاً جعلي است. آدامانتيوس پزشك رسالهاي درباب بادها نوشت كه نشاندهندهٴ عقايد مشايي در اين مورد است. رسالهٴ راجع به نظريات نورشناختي منسوب به داميانوس احتمالاً از محصولات اين عصر است.
فنگ شوئي نوعي كاربرد نامقبول از معلومات فيزيكي و هواشناسي است؛ محقق فيزيك